//-->-->

Malarstwo i rzeźba

Portret Elżbiety Grabowskiej

Jan Chrzciciel Lampi (1751-1830)

Skarby sezamu Stanisława Wyspiańskiego to jeden z obrazów z kolekcji malarstwa Muzeum Narodowego w Kielcach, ale mianem tym można określić całą kolekcję. Bogata i różnorodna zarówno pod względem stylistycznym jak i tematycznym zachwycić może nie tylko znawców, miłośników sztuki. Jej najznakomitsza część prezentowana jest na stałych ekspozycjach Muzeum Narodowego, w zabytkowych XVII i XVIII wiecznych wnętrzach pałacu oraz w Galerii Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej.
Składa się na nią malarstwo zachodnioeuropejskie (XVII i XVIII-wieczne) mistrzów związanych przede wszystkim ze szkołami włoskimi czy niderlandzkimi oraz malarstwo polskie od XVII do XX wieku, z liczną grupą portretów staropolskich. Zwiedzający znajdą tu także pejzaż, malarstwo rodzajowe, martwą naturę, weduty, sceny batalistyczne, przedstawienia alegoryczne czy symboliczne. Na szczególną uwagę zasługują malowidła Tomasza Dolabelli – wenecjanina, artysty z kręgu królewskiego mecenatu wmontowane w stropy ramowe w pokojach senatorskich i biskupim.
Jak wspomniano wyżej malarstwo zachodnioeuropejskie reprezentują w przeważającej części XVII i XVIII wieczne dzieła artystów szkół włoskich i niderlandzkich. Znajdziemy tu przedstawienia, dla których inspiracją była Biblia, czy mitologia, są też, tak charakterystyczne dla epoki baroku sceny alegoryczne, często o wymowie moralizatorskiej, vanitatywnej, przypominającej o marności spraw doczesnych. Taka właśnie jest jedna z martwych natur Francesco Fieravino (czynny Rzym 1650-1680); na stole okrytym brokatową, fantazyjnie ułożoną tkaniną, wśród stojących i leżących srebrnych naczyń ukazał artysta zegar – symbol przemijania oraz pieska, którego symbolika jest niezwykle bogata, jednak w kontekście prezentowanego obrazu można go uznać za towarzysza dusz zmarłych w drodze do podziemi.
Malarstwo barokowe budowane jest na emocjach, kontrastach, określone światłem, nasycone mrokiem. Taką drogę dla malarstwa wytyczył Caravaggio, na nim wzorowali się, malarze z różnych krajów Europy. Nazywamy ich Caravaggionistami. Między innymi dzięki artystom z Utrechtu nurt ten dotarł i rozpowszechnił się na północy Europy. W kręgu utrechckich Caravaggionistów szukać należy autora obrazu przedstawiającego Kobietę z tamburynem. Wobec braku sygnatury nie można z całą pewnością określić jego autora, jednak analiza stylistyczna pozwala wiązać go z Hendrickiem Terburgghenem (1588-1629) lub jego warsztatem. Również pod wpływem Caravaggia powstał obraz przedstawiający Sprzedanie Józefa przez braci (krąg Nicolasa Tourniera, I poł XVII w.), gdzie postacie wyłaniają się z mroku ciemnego tła, twarze częściowo tylko wydobyte są światłem, na tyle by dostrzec zadumanie jednych, chciwy błysk w oczach drugich. Błyszczą monety i ręka jednego z braci, zachłannie wyciągnięta w ich stronę. Unikatowym w skali kraju jest malowany na blasze, dwustronny, obrotowy obraz z Chrystusem na krzyżu i portretem Samuela Zborowskiego, mający najprawdopodobniej charakter wotywny. Na uwagę zasługują także prezentowane w Sieni Górnej całopostaciowe wizerunki magnatów, szlachty i duchowieństwa w strojach z epoki.
Malarstwo polskie (eksponowane w Galerii) reprezentują przykłady dzieł od końca XVII do XX wieku. Znakomite, cenione nie tylko w kraju są wywodzące się z rodzimej tzw. sarmackiej tradycji barokowe portrety autorstwa mistrzów cechowych m.in. B. Gołębiowskiego, A. J. Misiowskiego. Tegoż ostatniego wyśmienite wizerunki Franciszka Wielopolskiego i Aleksandra Jabłonowskiego ze scenami batalistycznymi w tle. O portretowanych osobach „opowiadają” umieszczone na obrazach herby, inskrypcje; odznaczenia czy atrybuty określają piastowane przez nich godności, opiewają ich przymioty.
Liczną grupę stanowi malarstwo pejzażowe i rodzajowe różnych nurtów, od realizmu, szkoły monachijskiej, barbizończyków, po modernizm w różnych jego odmianach. Szczególne miejsce zajmują w naszej kolekcji obrazy związanego z Kielcami Józefa Szermentowskiego, którego Widok Kępy Puławskiej otrzymał złoty medal na „Salonie” w Paryżu.
Długa mogłaby być lista znakomitych artystów, reprezentantów wszystkich najważniejszych w sztuce XIX i początku XX wieku nurtów, których pracami poszczycić może się nasze muzeum. Niewątpliwym arcydziełem w zbiorach jest modernistyczny Portret dziewczynki w czerwonej sukience namalowany w 1897 roku przez Józefa Pankiewicza. Niezwykle interesującą grupę stanowią młodopolskie, symboliczne kompozycje Jacka Malczewskiego, czy wspomniane na wstępie Skarby sezamu Stanisława Wyspiańskiego.

Wybrane obiekty

Poleć znajomemu

W celu polecania strony znajomemu prosimy o wypełnienie poniższego formularza: