Malarstwo i rzeźba

Portret Elżbiety Grabowskiej

Jan Chrzciciel Lampi (1751-1830)

Elżbieta z Szydłowskich Grabowska (1748 lub 1749-1910) herbu „Lubicz”, córka wojewody płockiego Teodora Szydłowskiego i Teresy Witkowskiej. Wydana za mąż za generała Jana Jerzego Grabowskiego, a po jego śmierci (1789) związana ze Stanisławem Augustem Poniatowskim i prawdopodobnie potajemnie przez niego zaślubiona. Współcześni przypisywali jej skłonienie króla do akcesji do konfederacji targowickiej. Elżbieta z Szydłowskich Grabowska była matką Stanisława, Michała, Kazimierza, Aleksandry oraz Izabeli.

Portret kobiecy nieoficjalny. Przedstawia Elżbietę Grabowską w ujęciu do pasa, korpus zwrócony ¾ w prawo, głowa en face, prawa ręka ugięta i uniesiona do wysokości biustu. Ciało o jasnej karnacji, twarz owalna, o pogodnym wyrazie, oczy ciemne, zwrócone na widza, usta małe, jasnokarminowe, włosy ciemnoblond, kręcone, upięte z tyłu i opadające na prawe ramię. Modelka ubrana w ciemnoniebieski strój buduarowy obwiedziony przy głębokim dekolcie jasnym miękkim futrem. Światło ujmuje postać delikatnym refleksem z lewej storny. Tło oliwkowozielone, ciemne, lekko rozjaśnione z lewej strony obrazu.

Zgodnie z duchem neoklasycyzmu Lampi stworzył portret swobodnie skomponowany, osadzony w zaciszu domowym, ograniczony w gamie kolorystycznej, wolny od reprezentacyjnych czerwieni epoki baroku.

Jan Chrzciciel Lampi (starszy) - malarz włoski (portrecista) pracujący w Austrii, Polsce, Rosji, syn Mathiasa Lampiego malarza tyrolskiego (1697-1780), dekoratora kościołów, malarza obrazów religijnych i restauratora malarstwa.

Studiował w Salzburgu, Weronie i Trydencie. W 1783 roku udał się do Wiednia, gdzie został pomocnikiem profesorem Akademii Wiedeńskiej Josepha Hauzingera (1728-1786), a po śmierci malarza jego następcą (1786-1822, z przerwami). W latach 1788-1791 przebywał w Warszawie na dworze Stanisława Augusta Poniatowskiego. W latach 1792-1797 był nadwornym malarzem Katarzyny II, później popwrócił do Wiednia. Był członkiem Akademii Sztuk Pięknych w Weronie, Wiedniu i Sankt Petersburgu. W 1798 roku został nobilitowany przez cesarza Franciszka II.

Malował głównie reprezentacyjne portrety i sceny religijne dla europejskich rodzin arystokratycznych oraz dworów w Trydencie i Weronie (1771-1779) oraz Wiedniu (od 1783). Tworzył początkowo pod wpływem włoskiego baroku, później Jacques'a Louisa Dawida i Angeliki Kauffmann. Na jego twórczość w późniejszym okresie wpływ miały sztuka angielska i francuska.

Portret Elżbiety Grabowskiej stanowi przykład portretowania arystokracji polskiej. Spuścizna artystyczna Jana Chrzciciela Lampiego (starszego) obejmuje dzieła o zróżnicowanej wartości artystycznej. Poza zbiorami muzealnymi wchodzą w skład wielu kolekcji prywatnych.

Dwaj synowie malarza: Franciszek Ksawery Lampi i Jan Chrzciciel Lampi (młodszy) także byli malarzami.

Wybrane obiekty

Poleć znajomemu

W celu polecania strony znajomemu prosimy o wypełnienie poniższego formularza:

stat4u