Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Nazwa zadania: Muzealne magazyny źródłem wiedzy o pradziejach. Ciosła, topory, siekiery i dłuta ze zbiorów Działu Archeologii Muzeum Narodowego w Kielcach - chronologia, technologia i funkcja
Program: program rządowy „Ochrona zabytków archeologicznych”
Kwota dofinansowania zadania: 81 800,00 zł
Całkowita wartość zadania: 111 400,00 zł
Rodzaj zadania: Opracowanie wyników badań archeologicznych
Numer zadania: 111190/25/FPK/NID
Okres realizacji: 1.04.2025–31.12.2026
Celem projektu jest kompleksowe opracowanie jednej z największych w Polsce kolekcji siekier, toporów, cioseł i dłut wykonanych z kamienia i krzemienia. W jej skład wchodzi ponad 250 okazów, odkrytych na obszarze województwa świętokrzyskiego, które przechowywane są w zbiorach Działu Archeologii Muzeum Narodowego w Kielcach. Omawiana kolekcja kształtowała się w XX wieku, a jej ważny człon stanowią materiały pochodzące z badań Zygmunta Lenartowicza, Jana Samsonowicza, ks. Stanisława Skurczyńskiego, Zygmunta Pyzika, Aleksandra Gardawskiego, Zygmunta Krzaka. Uzupełniają je zbiory Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Kielcach, zabytki odkryte w trakcie prac prowadzonych przez Pracownie Konserwacji Zabytków Kraków oraz przypadkowe znaleziska. W większości są to obiekty datowane od neolitu po wczesną epokę brązu. Wszystkie zabytki będą szczegółowo opracowane i poddane specjalistycznym analizom, będąc istotnym źródłem wiedzy dla archeologów, muzealników i służb konserwatorskich. Dwuletni projekt, realizowany w latach 2025–2026, zakończy się dwutomową publikacją wydaną w dwujęzycznej wersji.
Zespół badawczy:
dr Beata Polit: archeolog, kierownik Działu Archeologii Muzeum Narodowego w Kielcach, adiunkt w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Zainteresowania naukowe koncentruje wokół problematyki związanej z ludami koczowniczymi (Scytami, Sarmatami), w szczególności skupia się na biżuterii i obrządku pogrzebowym tych społeczności. Kierownik lub wykonawca kilku projektów naukowych, w tym finansowanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowe Centrum Nauki. Autorka wydanej w 2022 roku monografii pt. Jewellery of the Barbarian Societies from the Crimea in the Sarmatian Period. Earrings, Bracelets, Band Rings and Finger Rings oraz licznych artykułów naukowych opublikowanych w prestiżowych polskich i zagranicznych czasopismach.
dr Piotr Mączyński: archeolog, pracownik Instytutu Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Tytuł doktora uzyskał w 2020 roku na podstawie pracy Funkcjonalne i technologiczne aspekty krzemieniarstwa kultury lubelsko-wołyńskiej w świetle analizy traseologicznej. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z szeroko pojętym krzemieniarstwem epoki kamienia. W pracy naukowej koncentruje się na badaniu aspektów funkcjonalnych oraz technologicznych narzędzi wytwarzanych przez społeczności doby neolitu, eneolitu i epoki brązu. Posiada wieloletnie doświadczenie w przeprowadzaniu analiz traseologicznych wyrobów krzemiennych, które zdobywał pod okiem specjalistów w trakcie szkoleń odbywanych w zagranicznych oraz krajowych placówkach badawczo-dydaktycznych. Wysokie kompetencje są poświadczone licznymi publikacjami naukowymi oraz wystąpieniami na krajowych i międzynarodowych konferencjach. Wykonawca kilku projektów Narodowego Centrum Nauki oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Aktualnie kieruje projektem finansowanym przez NCN.
dr hab. Jerzy Libera: archeolog, emerytowany pracownik Instytutu Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Jego zainteresowania badawcze skupiają się wokół różnych aspektów wytwórczości surowców kamiennych ze szczególnym uwzględnieniem problematyki ich technologii, systematyki oraz chronologii. Jest autorem i współautorem blisko 300 prac naukowych, w tym trzech pozycji książkowych, rozpatrujących problematykę wytworów kamiennych na szerokim tle chronologicznym – od paleolitu środkowego do wczesnej epoki brązu i żelaza.
dr inż. Miłosz Huber: geolog specjalizujący się w badaniach mineralogicznych i petrograficznych, pracownik Wydziału Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej. Od wielu lat bierze udział w badaniach archeologicznych zabytków kamiennych, identyfikując materiał skalny z wykorzystaniem nowoczesnych nieniszczących metod mikroskopii optycznej i elektronowej. Uczestniczył w wielu projektach badawczych oraz grantach (Narodowe Centrum Nauki), odpowiadając za określenie cech petrograficznych zabytków kamiennych.
W realizację projektu zaangażowani będą również pracownicy Muzeum Narodowego w Kielcach, m.in. z Działu Digitalizacji, Działu Promocji, Działu Edukacji, Działu Wydawnictw, Działu Głównego Inwentaryzatora, Działu Księgowości, Działu Organizacji Pracy, Działu Informatyczno-Multimedialnego, Działu Techniczno-Eksploatacyjnego oraz radca prawny.
W ramach projektu będą realizowane bezpłatne zajęcia edukacyjne, lekcje muzealne oraz wykłady. Więcej informacji pod nr 41 344 60 96 w. 306.