Zbiory online

Zespół fotografii uczniów Męskiego Gimnazjum Rządowego w Kielcach

Informacje o obiekcie:

Dział / Kategoria:Archiwalia
Typ obiektu:Fotografia
Datowanie:1884-1886
Autor:Zakłady fotograficzne: B. Wilkoszewski, J. Koppelman, J. Miecznikowski, J. Grodzicki
Miejsce powstania lub znalezienia:Kielce, Warszawa, Radom, Piotrków
Technika:fotografia, sepia
Material:karton
Wymiary:10,4 x 6,3 cm
Nr inwentarzowy:MNKi/Ż/111/1-20

    Zbiór dwudziestu niewielkich, sztywnych kartoników fotograficznych ozdobionych na brzegach złotymi lub czerwonymi lamówkami, na nich młodzi mężczyźni w mundurach szkolnych, to koledzy Stefana Żeromskiego z okresu edukacji w kieleckim gimnazjum.

    Każdego roku chłopcy, kończący szkołę obdarowywali się fotografiami - była to forma pamiątki, prezentu. Zdjęcia te opatrywali na odwrocie dedykacjami, często również datą oraz swoim imieniem i nazwiskiem.

      Zespół takich właśnie fotografii skrzętnie przechowywał Stefan Żeromski. Nie zniszczyły go ani częste przeprowadzki, ani zawierucha wojenna. Po śmierci autora „Wiernej rzeki” opiekę nad pamiątkami przejęły córka – Monika Żeromska – i jej matka. Także i one z wielkim oddaniem pielęgnowały pamiątki przez kolejnych 30 lat. I tym razem fotografie „lekkomyślnych kielczan”[1] przetrwały kolejne przeprowadzki oraz wojnę. W 1950 roku Monika Żeromska podarowała ten zespół fotografii kieleckiemu muzeum.

  Zdjęcia te, wykonane w różnych zakładach fotograficznych (Bronisława Wilkoszewskiego mieszczącego się w Hotelu Europejskim przy ul. Dużej w Kielcach, Józefa Grodzickiego mającego siedzibę przy ul. Lubelskiej w Radomiu, Juliana Koppelmanna w Piotrkowie, Jana Mieczkowskiego w Warszawie-róg ul. Senatorskiej i ul. Miodowej), opatrzone zostały licznymi dedykacjami:

 

  • Stefanowi Żeromskiemu na pamiątkę koleżeństwa i przyjaźni…
  • Stefanowi Żeromskiemu na pamiątkę...
  • W dowód serdecznej i prawdziwej przyjaźni i długoletniego koleżeństwa Stefanowi Żeromskiemu…
  • W dowód przyjaźni i koleżeństwa ofiaruję Stefanowi…
  • Stefanowi Żeromskiemu ofiaruje przyjaciel i kolega…
  • Kochanemu Stefanowi Żeromskiemu…
  • Na pamiątkę przyjaźni ofiaruje S. Żeromskiemu…
  • Kochanemu koledze i przyjacielowi Stefanowi Żeromskiemu…
  • Kochanemu przyjacielowi Stefanowi Żeromskiemu na pamiątkę swa fotografię ofiarowuję…
  • Kochanemu Stefanowi w dowód przyjaźni…
  • Dla najdroższego mego kolegi Stefana Żeromskiego…
  • W dowód przyjaźni…
  • W dowód przyjaźni i koleżeństwa Stefanowi Żeromskiemu ofiaruję…

 

   Po ukończeniu edukacji gimnazjalnej drogi szkolnych kolegów, przyjaciół rozeszły się. Z niektórymi Stefan Żeromski utrzymywał kontakt jak np. z Edwardem Łuszczkiewiczem, Janem Wacławem Machajskim, Janem Strożeckim czy Zygmuntem Wasilewskim, z innymi nie. Na przechowywanych przez długie lata przez rodzinę Żeromskich zdjęciach widzimy: Mieczysława Cetnarowicza - prawnika i notariusza, Franciszka Górnickiego-lekarza, księdza Antoniego Grudzińskiego proboszcza w Policznej, który 3 września 1892 roku przy świadkach Aleksandrze Głowackim (Bolesławie Prusie) i Florianie Łagowskim udzielił ślubu Stefanowi Żeromskiegu i Oktawii z Radziwiłłowiczów Rodkiewiczowej, Wacława Halika - kieleckiego i olkuskiego adwokata, który studia prawnicze ukończył w Charkowie, Piotra Jarońskiego – ze znanej kieleckiej rodziny muzycznej, Jana Nowińskiego – matematyka, dyrektora Gimnazjum w Zawierciu, Tadeusza Radzikowskiego – nauczyciela, Ignacego Różyckiego – absolwenta prawa i Akademii Handlowej (studia ukończył w Berlinie), dyrektora Towarzystwa Rur Żelaznych w Sosnowcu i prezesa Syndykatu Rur Żelaznych w Warszawie, Tomasza Ruśkiewicza – absolwenta studiów matematycznych w Petersburgu i elektrotechnicznych w Darmstadzie i Karlsruhe, działacza społecznego i politycznego, Juliana Widawskiego – lekarza, Zygmunta Zalewskiego – radomskiego adwokata, Franciszka Zarembę – prawnika, Jana Zydlera – absolwenta wydziału matematycznego Uniwersytetu Warszawskiego, autora podręczników do nauczania geometrii, dyrektora Gimnazjum Męskiego im. S. Staszica w Warszawie

 

 

Bibliografia:

  1. K.Zapałowa, Przewodnik. Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego, Kielce 1983

 

[1] S. Żeromski, List do Edwarda Łuszczkiewicza, Warszawa 11.02.1925 r.