Niepodległa 2020
![]() |
W ramach obchodów 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości Muzeum Narodowe w Kielcach zrealizowało projekt „Dla pokrzepienia serc..." Dziedzictwo Niepodległej.
Celem projektu było promowanie dziedzictwa kulturowego poprzez:
1. wirtualne spacery po ekspozycjach MNKi związanych z okresem odzyskania niepodległości:
Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego (w miejscu sztabu i kwatery głównej Legionów Polskich z 1914 r.), Galerii Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej
z szeroką prezentacją artystów młodopolskich, w tym symboliczno-patriotycznych obrazów Jacka Malczewskiego, Pałacyku Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku (będącego darem narodu polskiego dla Noblisty) oraz Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego. Narracja przybliża sylwetki wybranych postaci, ich rolę w kształtowaniu postaw obywatelskich, patriotycznych, moralnych, symboliczne znaczenie miejsc, wkład artystów w budowanie narodowej tożsamości, czy wskazane w tytule działania „dla pokrzepienia serc”.
Spacery w formie aplikacji webowej udostępniono bezpłatnie na stronie internetowej Muzeum.
Galeria Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej
SPACERSanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego
SPACER
Pałacyk Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku
SPACER
Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego
SPACER
2. udostępnione w wirtualnej przestrzeni zajęcia edukacyjne:
- edukacja online
zajęcia online bazujące na postaciach Stefana Żeromskiego i Henryka Sienkiewicza, historii wmarszu i wymarszu Kadrówki do Kielc oraz na twórczości młodopolskich artystów prezentowanych w Galerii Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej z podkreśleniem wątków symbolicznych, patriotycznych i historycznych.
Zajęcia bezpłatne, prowadzone przez platformę wideokonferencyjną z wcześniejszą rezerwacją miejsc.
Zapisy na bezpłatne zajęcia online trwają do końca lutego.
Materiały edukacyjne zostały udostępnione bezpłatnie na stronie internetowej Muzeum.
- filmy edukacyjne
- Od baroku po abstrakcję, czyli artystyczny panteon - malarstwo od XVII do początków XX wieku
- Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego. „Kielecka siedziba Legionów"
- Trylogia - Nobel - Vevey. Sienkiewiczowskie rozmaitości patriotyczne
- Z Żeromskim po wolną Polskę
- quizy w formie aplikacji
Galeria Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej
Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego
Pałacyk Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku
QUIZ
Muzeum Lat Szkolnych S. Żeromskiego
Niepodległa 2019: Strażnicy dziedzictwa Niepodległej
![]() |
W ramach obchodów 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości Muzeum Narodowe w Kielcach zrealizowało projekt „Strażnicy dziedzictwa Niepodległej”.
![]()
27–28 lipca: Maraton z Żeromskim
Przewodnikami po najsłynniejszych kawiarniach, teatrach, rewiach i kabaretach będą: Stefan Żeromski, w którego postać wcieli się Wojciech Machnicki i tajemniczy kelner z restauracji „Ziemiańska” – którego zagra Leszek Zduń. Przy fortepianie – jako Tadeusz Sygietyński – Bartłomiej Abramowicz.
Scenariusz i reżyseria Roman Kołakowski/Leszek Zduń
pokaz mody z okresu dwudziestolecia międzywojennego
Moda dwudziestolecia kształtowała się w wyjątkowych okolicznościach politycznych i społecznych. Z międzywojennej garderoby zniknęła biżuteria i kosztowne stroje. Zarówno panowie jak i panie zaczęli preferować proste fasony stawiające na wygodę i funkcjonalność.
![]()
Czy da się zbudować opowieść tylko dźwiękiem? Bez obrazu – scenografii, rekwizytów i aktorów, których widzimy?
Na te i wiele innych pytań będzie można poznać odpowiedzi w trakcie warsztatów, które poprowadzi Wojciech Ramus z Fundacji Teatr Wyobraźni.
Uczestnicy poznają tajniki tworzenia słuchowisk radiowych. Następnie staną przed nie lada zadaniem, gdyż za pomocą słowa i dźwięku zrealizują etiudę.
W trakcie warsztatów przewidziano:
– wycieczkę do studia Teatru Polskiego Radia w Warszawie (19.07)
– szkolenie techniczne przybliżające różne rodzaje mikrofonów, montaż i obróbkę dźwięku
– ćwiczenia logopedyczne, które usprawniają mowę – omówienie problemów związanych z etapem zwanym postprodukcją, czyli końcowym montażem (dodawanie efektów specjalnych) oraz zasadami dystrybucji słuchowiska
Oferta warsztatowa powstała we współpracy z Teatrem Polskiego Radia, który może pochwalić się dziewięćdziesięcioletnim dorobkiem. Dlatego gwarantujemy uczestnikom możliwość wzięcie udziału w wydarzeniu wyjątkowym, inspirującym i twórczym. Forma teatru radiowego nazywanego też teatrem wyobraźni wskazuje na potrzebę komunikowania się nie za pomocą emotikonów i obrazów a słów.
Warsztaty skierowane są do młodzieży w wieku 14–16 lat. Liczba miejsc ograniczona.
W sobotę między 14.00 a 18.00, a w niedzielę między 15.00 a 17.00. Grupa min. 5 osób.
Publikacje:
Opowieść o siedmiu dniach z życia kieleckiego gimnazjalisty, ucznia Męskiego Gimnazjum Rządowego w Kielcach. Głównym bohaterem jest piętnastoletni Marcin Zagajewski, który zapisuje w swoim dzienniczku osobiste doświadczenia. Pisze o atmosferze panującej w rosyjskiej szkole, rusyfikacji, karach i nagrodach, o nauczycielach i kolegach.
W 2019 roku mija 95 lat od czasu, gdy Żeromski przybył do Hotelu Europejskiego w Warszawie i przeczytał tam fragmenty swych utworów – Snobizmu i postępu oraz Róży. Pracownicy firmy Barucha Rudzkiego utrwalili wówczas głos pisarza, a następnie wytłoczyli go na winylowej płycie. Jedyny zachowany egzemplarz z powstałych wówczas płyt znajduje się w zbiorach Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego.Bibliofilskie wydanie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego:
7 września, godz.18: Narodowe Czytanie
Wspólne czytanie rozpocznie się o godzinie 18 na dziedzińcu Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego (ul. Jana Pawła II 8).
Spotkanie uświetni recital Jana Kondraka Nie rozdziobią nas kruki i wrony. Najpiękniejsze piosenki na świecie, nawiązujący do twórczości Stefana Żeromskiego, a także Edwarda Stachury, którego liryka osobista pojawi się wiele razy w trakcie spotkania. Usłyszymy także utwory bardów będących sumieniem współczesnego świata: Boba Dylana, Leonarda Cohena, Bułata Okudżawy. Nie zabraknie też autorskich propozycji Jana Kondraka spod znaku liryki obywatelskiej, takich jak Ataman (Miło bracia, miło) czy Piosenka w samą porę.
15 października: Stefan Żeromski – twórca, działacz, obywatel – ogólnopolska konferencja naukowa
Program:
10:00 otwarcie konferencji – dr hab. Robert Kotowski, dyrektor Muzeum Narodowego w Kielcach, prof. dr hab. Andrzej Mencwel
10.15-11.15
dr hab. Monika Gabryś-Sławińska, prof. UMCS Diabelska nieufność – obraz złego/diabła/szatana we wczesnej twórczości Stefana Żeromskiego
prof. dr hab. Wiesław Caban Młodzież polska w rosyjskich korpusach kadetów w XIX wieku. Wybrane problemy
dyskusja
11.25 – 12.15
Lesław Dall „Rzeczpospolita Zakopiańska", czyli jak Zakopane odzyskało niepodległość w 1918 roku
dr hab. Beata Utkowska, prof. UJK Między diarystycznym a niediarystycznym – renegocjowanie granic edytorskich. Przed wydaniem „Dzienników” Żeromskiego w ramach jego „Pism zebranych”
dyskusja
12.15
przerwa
12.30-13.30
dr hab. Katarzyna Sobolewska Zgubiony i odnaleziony XXI tom „Dzienników” Żeromskiego. Osoby, wydarzenia, okoliczności. Raport ze stanu poszukiwań
dr Katarzyna Kościewicz „Z tych artykułów też już prof. Pigoń rezygnuje". Wokół problemów z recepcją publicystyki Stefana Żeromskiego w Polsce Ludowej z cenzurą w tle
dyskusja
13.30-14.00
dr hab. Wiesław Ratajczak, prof. UAM Poszukiwanie wzorca wolności. Żeromski o Conradzie
prof. dr hab. Zdzisław Jerzy Adamczyk Czy można dobrze wydać dziennik Stefana Żeromskiego? Pierwsze spostrzeżenia oraz nieustanne wahania i rozterki wydawcy
dyskusja
14.00-14.30
podsumowanie konferencji

Stefan Żeromski – twórca, działacz, obywatel
Materiały ogólnopolskiej konferencji naukowej
pod red. Roberta Kotowskiego i Sylwii Zacharz
Niniejsza publikacja to zbiór referatów przygotowanych przez grono naukowców na ogólnopolską konferencję naukową Stefan Żeromski – twórca, działacz, obywatel, zorganizowaną 15 października 2019 roku przez Muzeum Narodowe w Kielcach z okazji 155 rocznicy urodzin Stefana Żeromskiego.Tematyka artykułów konferencyjnych oscyluje wokół tekstów publicystycznych oraz działalności i biografii Stefana Żeromskiego. W czasie konferencji zaprezentowano tezy, które następnie rozszerzono w trakcie dyskusji. Materiały zgromadzone w tej publikacji nie stanowią więc pokłosia konferencji a są jej podstawą, punktem wyjścia do dalszych polemik, kolejnym krokiem w poszukiwaniu odpowiedzi.
20 listopada 2019 – 20 czerwca 2020: Zygmunt Wasilewski – korespondencje i pisma – wystawa czasowa
Celem wystawy jest pokazanie aktywności Wasilewskiego na niwie politycznej, publicystycznej, a przede wszystkim regionalnej. Wasilewski, prywatnie zięć Jana Karłowicza (etnologa i językoznawcy) i szwagier Mieczysława Karłowicza (kompozytora, dyrygenta, taternika), był politykiem i człowiekiem niezwykle czynnym na wielu polach: był etnografem, bibliotekarzem, krytykiem literackim, historykiem i historykiem literatury, publicystą, autorem rodzinnych wspomnień – i przede wszystkim był dziennikarzem, a w latach 1892–1894 wspólnie ze Stefanem Żeromskim pracował w bibliotece w Muzeum Narodowym Polskim w Rapperswilu. Był redaktorem naczelnym tygodnika Głos, pisma Słowo Polskie, pisma społeczno-politycznego Sprawa Polska, dziennika Przegląd Polski, Gazety Warszawskiej i Myśli Narodowej. Mieszkając i pracując w Warszawie, redagował (przez kilkanaście lat) Pamiętnik Koła Kielczan – rocznik poświęcony historii i kulturze Kielecczyzny, w każdym kolejnym tomie drukował swoje teksty odnoszące się do przeszłości miasta i regionu. Przede wszystkim jednak zaangażował się w utworzenie w Warszawie Koła Kielczan, stowarzyszenia grupującego absolwentów kieleckiego gimnazjum, zajmujących często wysokie stanowiska w nauce, szkolnictwie, kulturze, przemyśle, administracji – i z tej racji mogących wiele dla Kielc uczynić. Wraz z Bolesławem Markowskim i Tomaszem Ruśkiewiczem doprowadzili do założenia i formalnego zarejestrowania Koła. W latach 1930–1935 zasiadał w Senacie.
Wystawie towarzyszy wydawnictwo Zygmunt Wasilewski – Stefan Żeromski. Korespondencja wzajemna (1890–1925), opracowane przez Zdzisława Jerzego Adamczyka.
Tom przynosi wszystkie zachowane listy, jakie w latach 1890–1925 Stefan Żeromski wymienił z kolegą z kieleckiego gimnazjum, Zygmuntem Wasilewskim – publicystą, krytykiem literackim, wybitnym dziennikarzem i działaczem ruchu narodowo-demokratycznego. Opublikowane listy (10 napisanych przez Żeromskiego i 41 przez Wasilewskiego) ukazują, że chociaż dzieliły ich sympatie i poglądy polityczne, to kiedy dobro publiczne tego wymagało, byli w stanie wznieść się ponad podziały i działać wspólnie. Wasilewski był zaledwie jednym z trzech kolegów szkolnych, z którymi Żeromski utrzymywał kontakty przez całe życie. Książka wydobywa go z zapomnienia, przypomina jego losy, działalność i związki z Ziemią Świętokrzyską.
Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego, Oddział Muzeum Narodowego w Kielcach, Jana Pawła II 8, wstęp bezpłatny
Niepodległa 2018: Barwy i brzmienia
W 2018 roku w ramach obchodów jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości Muzeum Narodowe w Kielcach we współpracy ze Stowarzyszeniem Zbiorowego Zarządzania Prawami Autorskimi Twórców Dzieł Naukowych i Technicznych KOPIPOL realizuje projekt Niepodległa. Barwy i brzmienia.
W ramach projektu zaplanowano:
– wystawę Biel, Czerwień, Braterstwo (16.10.2018-31.01.2019), która będzie przedstawieniem historii barw polskich w kontekście ich przemian na przestrzeni dziejów – od średniowiecza do czasów współczesnych. Pozwoli prześledzić zmiany odcieni barwy czerwonej – poprzez karmazyn, cynober, amarant, wykorzystanie bieli i granatu oraz pokaże je w różnych sytuacjach historycznych. Kluczowe będzie pokazanie barw jako symbolu wspólnoty oraz przedstawienie wielowymiarowej idei braterstwa.
Wystawa zostanie otwarta w Dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich.
- dwie publikacje popularyzujące wiedzę historyczną. W pierwszej, skierowanej do dorosłych, wyeksponowany zostanie regionalny aspekt ruchu niepodległościowego. Druga, ilustrowana przez uznaną autorkę publikacji dla dzieci Olę Makowską, przeznaczona będzie dla najmłodszych odbiorców.
SANKTUARIUM JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W KIELCACH
- koncert wokalistki jazzowej Agi Zaryan (4.08.2018) Podczas spotkania w Dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich wykonane zostaną utwory z uhonorowanego Fryderykiem albumu „Umiera piękno”. Będą to wiersze poetów okresu wojennego, do których muzykę skomponował Michał Tokaj, będący również autorem aranżacji.
- koncert laureata kilkunastu festiwali piosenki Kuby Blokesza (23.08.2018). Wokalista zaśpiewa piosenki z repertuaru Jacka Kaczmarskiego.
- wielkoformatowa gra „Szlakiem Józefa Piłsudskiego” – przybliży historię pobytu Legionów Polskich w Kielcach, które wraz z Józefem Piłsudskim torowały drogę do odzyskania niepodległości Polski. Gra będzie wykorzystywana podczas pikników w ogrodzie włoskim, oraz w Pałacu i przestrzeni miejskiej.
- Weekend z Niepodległą (22-24 czerwca 2018), w ramach którego odbędzie się nocne zwiedzanie Sanktuarium Marszałka Piłsudskiego przy Dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich oraz plenerowa gra familijna w ogrodzie włoskim. Gra ZNANA– NIEZNANA. Ćwiczenia z niepodległości obejmuje trzy sekcje: ćwiczenie tężyzny; sekcję szarad i łamigłówek oraz sekcję poszukiwawczą. Ćwiczenie tężyzny odbywać się będzie według zasady: „W zdrowym ciele zdrowy duch”, w sekcji umysłowej rządzić będzie zasada „Tyle wolności, ile mądrości”, zaś przy poszukiwaniu skarbów kierować będziemy się zasadą „Rozwaga, spostrzegawczość, czujność”.
- cykl spotkań z wybitnymi polskimi sportowcami i podróżnikami
27.10.2018 Aleksander Doba WIĘCEJ
17.11.2018 Rafał Fronia i Piotr Tomala WIĘCEJ
Założeniem jest przedstawienie osób, które reprezentują Polskę na arenie międzynarodowej, występujących pod biało-czerwoną flagą, będących ambasadorami kraju w zakresie sportu i kultury, tworzących jego dobry wizerunek.
Działania realizowane są w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017–2022 w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa”.
O terminach poszczególnych wydarzeń będziemy informować wkrótce.


