CYKL: TEGO DNIA...

CYKL: TEGO DNIA...

cykl: tego dnia....Cykl prezentujący życie i twórczość Stefana Żeromskiego. Jego celem jest przypomnienie najważniejszych dat i wydarzeń związanych z pisarzem. Przytoczymy także słowa autora Syzyfowych prac, nazywanego „sumieniem narodu”.

 

27 KWIETNIA

27 kwietnia27 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Grafika. To okazja do przypomnienia sylwetek grafików, którzy tworzyli ilustracje do prozy Stefana Żeromskiego: Władysława Skoczylasa, Szymona Kobylińskiego czy Henryka Papierniaka.

 

WIĘCEJ

 

2 MAJA

order

Dziś Święto Orła Białego. Order Orła Białego to najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej nadawane za znamienite zasługi najwybitniejszym Polakom. Ustanowiony został 1 listopada 1705 roku przez króla Augusta II Mocnego. Reaktywowany przez Sejm Rzeczypospolitej ustawą z dnia 4 lutego 1921 jako najwyższe odznaczenie państwowe. W 2018 roku przyznany został pośmiertnie Stefanowi Żeromskiemu.

 

WIĘCEJ

 

4 MAJA

 Monika Żeromska

Dziś imieniny Moniki Żeromskiej. Córka pisarza i Anny Zawadzkiej urodziła się w 1913 roku we Florencji. Ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie. We Wspomnieniach malarka wyjaśniła powód nadania jej takiego imienia.

 

 

WIĘCEJ

 

 

8 MAJA

Biblioteka Ordynacji Zamoyskich w Warszawie ze zbiorów Narodowego Archiwum CyfrowegoDziś Dzień Bibliotekarza. Całe życie Stefana Żeromskiego związane jest z umiłowaniem książek i propagowaniem czytelnictwa. Miłość tą przyszły pisarz wyniósł z domu rodzinnego. Zawodowo Żeromski związał się z bibliotekoznawstwem, pracując od jesieni 1897 roku w Bibliotece Ordynacji Zamoyskich w Warszawie.

 

WIĘCEJ

 

18 MAJA

Stefan Żeromski

Dziś Międzynarodowy Dzień Muzeów. W latach 1892–1896 Stefan Żeromski pracował w Muzeum Narodowym Polskim w Rapperswilu. Młody pisarz na dorobku przebywał w Szwajcarii, ponieważ tamtejszy klimat miał mu pomóc w walce z zaawansowaną gruźlicą. Głównym zadaniem Żeromskiego jako bibliotekarza-muzealnika było opracowanie katalogu i bibliografii starodruków, prowadzenie korespondencji oraz obsługa zwiedzających i prowadzenie Księgi Darów.

 

WIĘCEJ

19 MAJA

Stefan Żeromski19 maja 1882 roku Stefan Żeromski, wówczas osiemnastolatek, uczeń rosyjskiego Męskiego Gimnazjum Rządowego w Kielcach zaczął pisać Dzienniki.

Do prowadzenia zapisków namówił go nauczyciel języka polskiego, Antoni Gustaw Bem. Miały one być swego rodzaju „wprawką” przed zawodowym pisarstwem, ćwiczeniem kształtującym i rozwijającym jego styl. Sam Żeromski na pierwszej stronie dziennika przytacza słowa ulubionego profesora: „Dzienniczek taki będzie jakby stróżem każdego kroku, będzie rozwijał myśl i kiedyś w starości przedstawi obfity materiał do zaczerpnięcia i przypomnienia tysiąca faktów z szczęśliwych lat młodości”.

 

WIĘCEJ

20 MAJA

plebiscyt20 maja 1920 roku pisarz udał się na Mazury i Warmię, aby wziąć udział w akcji plebiscytowej.
Po 1918 roku Stefan Żeromski nadal aktywnie wspierał i współtworzył II Rzeczpospolitą. Pierwsze lata niepodległości i ostatnie lata życia pisarza obfitowały w jego osobiste zaangażowanie w sprawy polityczne i społeczne. Podczas plebiscytu na Warmii i Mazurach razem z Janem Kasprowiczem i Władysławem Kozickim agitował na rzecz przyłączenia tych ziem do Polski.

 

 

WIĘCEJ

4 CZERWCA

świadectwo

W Dziennikach pod tą datą 22-letni Stefan Żeromski napisał:

 

„Wziąłem dziś moje papiery z gimnazjum. Więc…vale! Szkolna ława dźwigać mię już nie będzie. Rzuciłem ją nie z triumfem – cicho, smutno, bardzo smutno. Wszystko, co daje, w co bogata młodość przeddwudziestoletnia, przeżyło się tu. Gimnazjum, w które wrosłem sposobem życia i przyzwyczajeniami – od dnia dzisiejszego poczyna być wspomnieniem. Przyrosłem do mundura i nie będę umiał chodzić swobodnie, jako homo civilis”.

 

WIĘCEJ

17 CZERWCA

Adam Żeromski, Nałęczów 1908, ze zbiorów MNKi17 czerwca 1928 roku otwarto Muzeum Stefana Żeromskiego w Nałęczowie. Powstało ono z inicjatywy Oktawii z Radziwiłłowiczów Żeromskiej, żony pisarza.

Głównym atutem muzeum jest zachowane oryginalne wyposażenie pracowni pisarza – meble, pamiątki osobiste, fotografie rodzinne, obrazy i rysunki znanych mistrzów, a także samego Stefana Żeromskiego i jego żony.

 

WIĘCEJ

 

28 CZERWCA

Otwarcie muzeum, 28.06.1965, ze zbiorów MNKiTo bardzo ważna data dla naszego muzeum. Tego dnia bowiem, w 1965 roku nastąpiło jego uroczyste otwarcie. W przemówieniu, wygłoszonym wówczas, podkreślono ideę przewodnią, wymowę i przesłanie, jakie ma powstanie nowej instytucji, zaakcentowano także jego wymiar i rangę.

Inicjatorką powstania Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego była kustosz Aleksandra Dobrowolska, posiadająca doświadczenie w tworzeniu wystaw poświęconych wielkim pisarzom – Henrykowi Sienkiewiczowi i Janowi Kochanowskiemu. Wsparli ją: prof. Stanisław Lorentz, prof. Henryk Markiewicz i prof. Kazimierz Wyka oraz córka pisarza – Monika Żeromska.

 

WIĘCEJ

4 LIPCA

Monika Żeromska4 lipca 1913 roku miał miejsce chrzest Moniki Żeromskiej. Córka Anny Zawadzkiej i Stefana Żeromskiego przyszła na świat 30 maja 1913 roku we Florencji. W tym mieście postanowiono ją także ochrzcić. W metryce chrztu z dnia 4.07.1913 zapisana jest jako córka małżonków Stefana i Anny Żeromskich.

 

WIĘCEJ

10 LIPCA

Oktawia Żeromska z mężem, dziećmi i przyjaciółmi w ZakopanemOktawia Rodkiewiczowa była żoną Stefana Żeromskiego. Pisarz poznał ją pod koniec 1890 roku podczas swojego pobytu w Nałęczowie. Oktawia pełniła wówczas funkcję administratorki tamtejszego Zakładu Leczniczego. W 1892 roku para wzięła ślub. Zmarła 10 lipca 1928 roku. Spoczywa na nałęczowskim cmentarzu parafialnym

 

 

WIĘCEJ

11 LIPCA

MONIKA ŻEROMSA_ANNA ZAWADZKA W KIELCKIM MUZEUMAnna Zawadzka była wieloletnią towarzyszką życia Stefana Żeromskiego. Przyszła na świat 11 lipca 1888 roku w Siedlcach jako córka rejenta Antoniego Zawadzkiego i pianistki Marii z Wrotnowskich. Stefana Żeromskiego poznała w Warszawie w 1908 roku. W 1909 i 1910 roku spotykali się w Paryżu, gdzie Żeromski mieszkał z żoną Oktawią i synem Adamem. W 1913 roku we Florencji na świat przyszła ich córka Monika.

 

 

WIĘCEJ

21 LIPCA

Rodzice Stefana ŻeromskiegoTego dnia w kościele w Węgleszynie odbył się ślub rodziców Stefana Żeromskiego. Franciszka Józefa Katerla wyszła za mąż za Wincentego Żeromskiego, dzierżawcę Strawczyna. W chwili ślubu 25-letnia Franciszka była już chora na nieuleczalną w owym czasie gruźlicę, jednak jej narzeczony, Wincenty Żeromski, choć świadom tego faktu, nie zerwał zaręczyn i wytrwał w swym postanowieniu ożenienia się z panną.

 

WIĘCEJ

30 LIPCA

Wspomnienia o Adamie Żeromskim30 lipca 1918 roku w nałęczowskiej chacie-pracowni Stefana Żeromskiego zmarł jego jedyny syn, Adam. Dziewiętnastolatek już od kilku laty zmagał się z gruźlicą. W początkach 1918 roku, mieszkając w Zakopanem, zachorował na bronchit, co spowodowało zaostrzenie procesu gruźliczego. Kilka miesięcy później Oktawia i Stefan Żeromscy przewieźli syna do domu w Nałęczowie.  Tutaj 30 lipca 1918 roku Adaś zmarł. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w grobowcu babki Oktawii Chmielewskiej.

 

WIĘCEJ

4 SIERPNIA

Fajans Łazienki Królewskie II poł XIX w. PolonaTego dnia Stefan Żeromski po raz pierwszy przyjechał do Warszawy. Właśnie skończył naukę w Męskim Gimnazjum Rządowym, niestety nie uzyskał matury. Przyszły pisarz przystąpił do pisemnego egzaminu maturalnego z literatury rosyjskiej.

 

 

WIĘCEJ

15 SIERPNIA

Tablica upamiętniająca miejsce spoczynku rodziców Stefana Żeromskiego umiejscowiona w Kościele w Leszczynach, aut.K. PęczalskiMatka pisarza jeszcze przed ślubem chorowała na gruźlicę i miewała częste krwotoki. Mimo to Józefa zajmowała się początkową edukacją syna. Ona rozbudziła w nim zainteresowanie poezją i książkami, to ona w końcu rozpoczęła starania o przyjęcie go do kieleckiego gimnazjum. Józefa Żeromska zmarła 15 sierpnia 1879 roku, gdy Stefan miał 15 lat. Wraz z mężem, zmarłym cztery lata później, zostali pochowani na cmentarzu w Leszczynach.

 

WIĘCEJ

 

17 SIEPRNIA

Kielce (widok na katredrę) II poł. XIX wiekuW sierpniu 1890 roku Żeromski wyjechał z Łysowa i zatrzymał się wieczorem w Kielcach. Wraz z nim do miasta przybyła Aniela Rzążewska z Adasiem, podopiecznym Żeromskiego. Chłopiec ponownie zdawał egzamin wstępny do gimnazjum kieleckiego. Pisarz przygotowywał go do nauki w szkole.

 

WIĘCEJ